Home / Tài liệu văn mẫu hay / Những bài văn hay lớp 12 mới nhất / Suy nghĩ về ý kiến: Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho những dòng nước mắt và biến nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên

Suy nghĩ về ý kiến: Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho những dòng nước mắt và biến nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên

Đề bài: Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho những dòng nước mắt và biến nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên. (Đặng Tiến, Vũ trụ thơ)

Anh/chị hãy bàn luận về ý kiến trên.

GỢI Ý THÂN BÀI

THAO TÁCNỘI DUNG
Giải thíchNghệ thuật: Hình thái ý thức xã hội đặc thù phản ánh tồn tại xã hội và bày tỏ quan niệm của con người trước cuộc sống. Văn học chính là loại hình nghệ thuật ngôn từ.

Những dòng nước mắt: Biểu trưng cho những nỗi khổ đau, những điều bất hạnh, những nỗi tuyệt vọng, những bi kịch… của con người. Vẻ đẹp: Giá trị thẩm mỹ của tác phẩm văn học, là các yếu tố tạo nên rung cảm thẩm mỹ trong lòng người đọc.

Tiếng hát vô biên: tượng trưng cho sự lan tỏa, cho khả năng tác động cải tạo hiện thực của tác phẩm văn họcè Cụ thể hóa: “Tiếng hát vô biên” có thể là tiếng đau đớt, xót xa, tiếng hát cảm thông cho mọi nỗi thống khổ của con người. “Tiếng hát vô biên” cũng có thể là tiếng hát khích lệ, động viên, tiếp thêm động lực, truyền thêm sức mạnh để con người vững vàng vượt qua mọi nỗi đau.

Tóm lại, nhận định của Đặng Tiến đề cập đến đặc trưng và chức năng của nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng:

++ Nghệ thuật phải thấu cảm với nỗi đau đớn thống khổ của nhân loại và tìm kiếm trong đó những vẻ đẹp của tâm hồn, nâng niu vẻ đẹp của tính người trong mỗi con người.

++ Từ những nỗi đau đó, nghệ thuật cất lên tiếng nói tri âm đồng điệu để xoa dịu nỗi đau, để tiếp thêm sức mạnh, hy vọng và động lực cho con người vượt qua nỗi đau.

Bàn luận1.      Vì sao nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho những dòng nước mắt?

Đối tượng phản ánh của văn học là con người. Maxim Gorki nhận xét: “Văn học là nhân học”. Nguyễn Minh Châu thì cho rằng: “Cuộc đời và nghệ thuật là hai vòng tròn đồng tâm và tâm điểm là con người”. Con người trong văn học hiện ra là những số phận cụ thể, với những suy tư trăn trở, với ước mơ, khát vọng… và nhất là những nỗi đau. Là tấm gương phản ánh cuộc sống, văn học nghệ thuật không thể ngoảnh mặt lại trước những tiếng khóc than hay những lời tuyệt vọng ai oán, mà trái lại chính những nỗi đau của nhân loại sẽ trở thành nguồn chất liệu để sáng tạo nên tác phẩm văn học. “Lời tuyệt vọng là lời ca hay nhất/ Tiếng nấc kia chứa tuyệt bút muôn đời” (Muy-xê).

— Mặt khác, sáng tác văn học là một hoạt động sáng tạo thẩm mỹ có tính chất cá thể. Hay nói cách khác, cái đẹp chính là đặc trưng khu biệt văn học với các hình thái ý thức xã hội khác. Ngay cả khi nói về nỗi đau, thì văn học cũng phản chiếu những nỗi đau ấy qua lăng kính của cái đẹp, phải “tạo vẻ đẹp cho những dòng nước mắt”. Việc “tạo vẻ đẹp” ở đây không phải là sự vô vẽ hoa mỹ bên ngoài, mà là việc chắt lọc, kiếm tìm những vẻ đẹp khuất lấp ngay trong chính hiện thực cuộc sống. Từ những nỗi thống khổ tận cùng, trong những hoàn cảnh nghiệt ngã nhất của con người, văn học khám phá ra vẻ đẹp của niềm tin, vẻ đẹp của tình thương, vẻ đẹp của niềm hy vọng. Nghệ thuật có thể không làm vơi đi nỗi thống khổ của con người, nhưng bằng việc vẽ nên bức chân dung con người đối mặt với nỗi thống khổ, văn học phát hiện và nâng niu vẻ đẹp của nhân tính.

Chính vì lẽ đó, mỗi người nghệ sĩ trước hết phải là “người cho máu”, là kẻ đa đoan ôm nỗi đau người đau đời tha thiết. “Nhà văn tồn tại ở trên đời có lẽ trước hết là vì thế: để làm công việc giống như kẻ nâng giấc cho những người cùng đường, tuyệt lộ, bị cái ác hoặc số phận đen đủi dồn con người ta đến chân tường.để bênh vực cho những con người không còn có ai để bênh vực” (Nguyễn Minh Châu). Trong sứ mạng đầy cao cả và thiêng liêng ấy, nhà văn tìm thấy vẻ đẹp lấp lánh trong tâm hồn của mỗi người, chất bụi vàng tinh túy lắng sâu trong vỉa trầm tích hiện thực, chất bụi vàng lấp lánh khiến trái tim anh ta ấm áp và ngời sáng.

2. Vì sao nghệ thuật biến “nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên”?

Và khi mỗi tác phẩm nghệ thuật trở thành “hồi kí của đau thương” ôm ấp trong mình nỗi đau của nhân loại, thì từ mảnh đất của đau thương, những đóa hoa của niềm hy vọng sẽ nở rộ và tiếng hát yêu thương, thấu hiểu sẽ lan tỏa, sẽ cất cao để thành cầu nối sẻ chia giữa trái tim với trái tim, giữa con người với con người. Bởi mỗi tác phẩm văn học nói riêng và tác phẩm nghệ thuật nói chung không tồn tại như một thực thể khép kín, mà chúng chính là những cấu trúc gọi mời. Nhà nghiên cứu Lê Ngọc Trà nói: “Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm, là sự giãi bày và gửi gắm tâm tư”. Cuộc sống của tác phẩm văn học chỉ bắt đầu khi trang sách đóng lại, đó là lúc tác phẩm đi vào trái tim bạn đọc và gợi lên những cung bậc đồng cảm sâu xa.

-Như vậy, từ một nỗi đau cụ thể, từ một số phận riêng tư, từ một tiếng khóc than hay một lời tuyệt vọng, tác phẩm nghệ thuật vang vọng ngân nga trong lòng bạn đọc, đây là quá trình “vô biên” vượt qua mọi bờ cõi và giới hạn, nó khiến người người gần người hơn. Đó là lúc tác phẩm văn học thật sự đi vào đời sống, để nỗi đau xoa dịu nỗi đau, để tiếp thêm sức mạnh và làm hồi sinh niềm hy vọng.

Chứng minhPHÂN TÍCH CHI TIẾT GIỌT NƯỚC MẮT CỦA CHÍ PHÈO

–          1.Hoàn cảnh dẫn đến chi tiết giọt nước mắt:

–          Khát vọng của Chí Phèo và mối tình của anh với Thị Nở bị bà côThị Nở, nhân danh làng Vũ Đại và những định kiến trong xã hội cự tuyệt.

–          -Bị Thị Nở từ chối, Chí Phèo thất vọng và đau đớn: “Hắn nghĩ ngợi tí rồi hình như hiểu”, “hắn bỗng nhiên ngẩn người”, “thoáng một cái hắn như hít lấy hơi cháo hành” rồi “ngẩn mặt không nói gì”.

–          -Chí Phèo chạy theo nắm tay Thị Nở như là nỗ lực cuối cùng để níu Thị Nở ở lại, nhưng vô vọng è Cùng với sự dứt khoát của thị nở, tình yêu, hạnh phúc, niềm hy vọng của Chí Phèo cũng bị cự tuyệt è Cánh cửa trở lại làm người sập xuống ngỡ ngàng và đau đớn ngay trong khoảnh khắc nhân tính trở về trong Chí Phèo.

–          -Trước tình cảnh bi đát đó, trong Chí chỉ còn lại nỗi phẫn uất và tuyệt vọng:

o   ++Chí về nhà uống rượu, “phải uống thật say”, “phải uống thêm chai nữa”. “rồi lại uống”, “rồi lại uống” như để chạy trốn chính mình và chạy trốn hiện thực.

o   ++Nhưng “càng uống càng tỉnh ra”, “Tỉnh ra, chao ôi buồn” è Khi nhân tính trở về, hắn không còn có thể triền miên trong cơn say để quay về kiếp thú vật được nữa, hơi rượu không giúp hắn trốn tránh thực tại, mà trái lại, bắt hắn nhìn thẳng vào bi kịch và nỗi đau.

++Hơi cháo hành lại hiện về như một ám ảnh, như một nhát dao khắc sâu thêm nỗi đau của hắn.

2.Phân tích chi tiết giọt nước mắt:

o   -Chính vì thế, Chí Phèo “ôm mặt khóc rưng rức”. Hắn khóc như một đứa trẻ. Đó là giọt nước mắt đau đớn đến tận cùng. Chí Phèo khóc thương cho tình yêu và niềm hy vọng tan vỡ không cách gì níu kéo được. Chí Phèo khóc vì cánh cửa trở lại làm người đóng sập ngay khi cuộc sống trở về. Chí Phèo khóc vì nhận ra bi kịch đau đớn không thể cứu vãn.

o   – Đây là lần đầu tiên và lần duy nhất Chí Phèo khóc trong tác phẩm, giọt nước mắt ấy đã chực rơi nhiều lần nhưng giờ đây mới vỡ òa. Đã nhiều lần giọt nước mắt ấy chực rơi nhưng được tình thương của thị nâng đỡ kìm lại. Lần đầu ngay sau khi tỉnh rượu, khi nghĩ vẩn vơ đau đớn về số phận mình, “nếu thị không vào, cứ để hắn vẩn vơ nghĩ mãi, thì khóc được mất”. Bát cháo hành khiến hắn cảm động mà mơ hồ nhận ra “mắt mình như ươn ướt”, đó đâu phải là khóc, đó là giọt nước mắt của niềm hạnh phúc và niềm yêu thương. Chỉ đến khi thị Nở cự tuyệt, khi sự nâng đỡ của tình yêu tan vỡ, khi mọi điểm tựa tinh thần vỡ nát, khi nhân tính trở về, Chí Phèo mới bật khóc trong nỗi đau tận cùng của số phận.

o   3. Ý nghĩa chi tiết giọt nước mắt:

–          -Đối với Nam Cao, giọt nước mắt là miếng kính biến hình vũ trụ, chính là biểu hiện rõ rệt nhất của nhân tính trong mỗi con người.Chí Phèo khi nhìn tình yêu, hạnh phúc và cánh cửa trở lại làm người vụt mất, đã “ôm mặt khóc rưng rức”. Hộ (Đời thừa) sau cơn say tỉnh dậy thấy ấm nước sôi của Từ, thì hối hận. “Và hắn khóc… ơi chao! Hắn khóc.Hắn khóc nức nở, khóc như thể không ra tiếng khóc. Hắn ôm chặt lấy cá bàn tay bé nhỏ của Từ vào ngực mình mà khóc”

–          -Giọt nước mắt chính là hiện thân của khả năng xúc cảm, khả năng xúc cảm chính là biểu hiện của nhân tính. Nam Cao tin rằng, khi con người có thể khóc thì khi ấy nhân tính vẫn chưa chết hẳn trong tâm hồn của họ.

–          -Giọt nước mắt tượng trưng cho những tình cảm rất chân thành trong tâm hồn con người: sự cảm động, tình yêu thương, niềm hạnh phúc, nỗi ăn năn hối hận, sự đau đớn dằn vặt… Nó đối lập hoàn toàn với trạng thái triền miên say đánh mất ý thức, cảm xúc – trạng thái của kiếp sống con người-thú mà cả Chí Phèo và Hộ đều từng trải qua.

4. Nhận xét bám đề

Giọt nước mắt của Chí Phèo ẩn chữa nỗi thống khổ tận cùng không chỉ của Chí Phèo mà còn của người nông dân trong xã hội Việt Nam trước CMT8. Nỗi thống khổ ấy là đỉnh điểm của bi kịch tha hóa và bi kịch bị tước đoạt quyền làm người. Khi chưa thức tỉnh, họ bị bọn cường hào ác bá kéo xuống vũng lầy của sự tha hóa, sống kiếp sống mù tối như thú vật, và đau đớn nhất là họ không nhận thức được hoàn cảnh bi đát của mình. Khi thức tỉnh, thì họ lại rơi vào cảnh: sinh ra là người nhưng không được sống như một con người. Nỗi thống khổ ấy tất yếu dẫn đến cái chết, cái chết về tinh thần ngay khi đang còn sống, hoặc cái chết để bảo vệ các giá trị sống.

– Nỗi thống khổ của Chí Phèo còn là nỗi thống khổ của nhân loại. Từ thuở hồng hoang, sự tồn tại của con người bao giờ cũng là cuộc giằng co không ngừng giữa thiện và ác, giữa cao cả và thấp hèn, giữa con người và con thú trong bản tính mỗi người. Bi kịch đánh mất nhân tính chính là bi kịch đánh mất chính mình, là nỗi mất mát không gì cứu chuộc của bất kì một ai.

– Từ giọt nước mắt ấy, Nam Cao đã khám phá ra vẻ đẹp của tính người. Cho dù bị chà đạp, cho dù bị vùi lấp, thì tính người không bao giờ bị hủy diệt. Hoàn cảnh có thể khuất lấp, bóng tối có thể phủ vùi, nhưng tính người vẫn kiên cường tồn tại, chờ đợi cơ hội để tỏa sáng.

Từ đó “Tiếng hát vô biên” cất lên tha thiết: Tiếng hát xót thương, thông cảm đầy đau đớn của một trái tim nhân đạo yêu người yêu đời và đau người đau đời tha thiết. Tiếng hát đau đớn cất lên như một lời tố cáo đanh thép, như một hồi chuông gióng lên đòi hỏi một sự thay đổi…

Tổng kết-Khẳng định lại một lần nữa tính đúng đắn của nhận định. Bằng việc tìm ra vẻ đẹp cho những nỗi thống khổ của nhân loại, mỗi nhà văn trở thành “nhà nhân đạo từ trong cốt tủy” (Trekhov). Đó chính là một tiêu chuẩn, một thước đo cho những kiệt tác bất hủ đi vào lòng nhân loại.

– Bên cạnh đó, tác phẩm nghệ thuật còn cần một hình thức nghệ thuật độc đáo và phù hợp để biểu hiện trọn vẹn nội dung.

Liên hệ-Bài học rút ra cho nhà văn trong quá trình sáng tác.

-Bài học rút ra cho bạn đọc trong quá trình tiếp nhận.

Check Also

sachtailieu img - Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho dòng nước mắt và biến nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên

Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho dòng nước mắt và biến nỗi thống khổ của nhân loại thành tiếng hát vô biên

Đề bài: “Nghệ thuật tạo vẻ đẹp cho dòng nước mắt và biến nỗi thống …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *